สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 14 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2556


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 


 
ความคืบหน้า ชุดโครงการจัดการหนี้สินเชิงบูรณาการลำปาง
 

ความคืบหน้า ชุดโครงการจัดการหนี้สินเชิงบูรณาการลำปาง

จากกระบวนการขับเคลื่อนเพื่อแก้ไขปัญหาหนี้สินของชุมชนบ้านสามขาจากโครงการ “รูปแบบการแก้ปัญหาหนี้สินของชุมชนบ้านสามขา อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง” ที่สามารถสร้างความตระหนักรู้ให้ชุมชนต่อปัญหาหนี้สินที่มีกว่า 18 ล้านบาท ผ่านบัญชีรับ-จ่ายครัวเรือน นำมาสู่การค้นหาทางออกร่วมกัน และสรุปเป็น “องค์ความรู้ในการจัดการหนี้สิน” ในฉบับบ้านสามขา ทางชุมชนและเครือข่ายงานวิจัยในพื้นที่ลำปาง เห็นสมควรที่จะนำไปทดลองขยายผลองค์ความรู้ดังกล่าวในชุมชนอื่นว่า “จะประสบความสำเร็จเช่นเดียวกับที่บ้านสามขาหรือไม่ อย่างไร”

ดังนั้น บ้านสามขา และเครือข่ายวิจัย 4 พื้นที่ ได้แก่ บ้านคลองน้ำลัด บ้านร่มไตรรัตน์ บ้านส้มป่อย และบ้านดง ซึ่งทั้งหมดล้วนเคยผ่านงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นมาแล้ว ได้ช่วยกันพัฒนาชุดโครงการวิจัย “การจัดการหนี้สินเชิงบูรณาการเพื่อความเข้มแข็งของชุมชนในจังหวัดลำปาง” (ทีมกลาง) ภายใต้การดำเนินงานของ “สถาบันแสนผะหญา” (เครือข่ายนักวิจัยเพื่อท้องถิ่นเพื่อสร้างสรรค์ปัญญา) โดยมีเป้าหมายเพื่อยกระดับองค์ความรู้ในการจัดการหนี้สินของชุมชนบ้านสามขา นำไปสู่การสร้างเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรมในระดับสังคมร่วมกับหน่วยงานหรือสถาบันที่เกี่ยวข้อง เช่น สถาบันการเงิน องค์กรชุมชน รวมทั้งขยายผลกระบวนการเรียนรู้ไปสู่ชุมชนวิจัยอื่นๆ ในขณะเดียวกันก็เป็นการค้นหารูปแบบ/แนวทางในการจัดการหนี้สินที่เหมาะกับอีก 4 ชุมชน

เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2548 ทีม สกว. สำนักงานภาค และทีมแสนผะหญา ได้ไปเยี่ยมเยียนโครงการ “รูปแบบการจัดการหนี้สินเชิงบูรณาการเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน บ้านร่มไตรรัตน์ ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง” ซึ่งเป็นหนึ่งในชุดโครงการการจัดการหนี้สินฯ ลำปาง ดังกล่าว

เวทีนี้เป็นครั้งที่สาม เป็นการร่วมกันวิเคราะห์ที่มาของรายได้ ค่าใช้จ่าย หนี้สิน และหาแนวทางการจัดทำบัญชีครัวเรือนร่วมกัน หลังจากผ่านเวทีสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น และเปิดเวทีนำเสนอภาพรวมปัญหาหนี้สินของหมู่บ้าน เพื่อสร้างความตระหนักให้ชุมชน

ก่อนเริ่มเวทีมีกลุ่มเยาวชนมาสร้างสรรค์บรรยากาศด้วยการบรรเลงดนตรีพื้นเมือง แล้วทีมกลางก็ได้ช่วยทบทวนเนื้อหาครั้งก่อนๆ ย้ำความสำคัญของปัญหาหนี้สิน โดยการนำเสนอผลการสำรวจหนี้สินในชุมชนบ้านร่มไตรรัตน์ 64 ครัวเรือน จาก 123 ครัวเรือน มีหนี้สินสูงถึง 11,660,788 บาท และชวนวิเคราะห์ที่มาที่ไปของหนี้สินซึ่งประกอบด้วยหนี้ในและนอกระบบ ไม่ว่าจะเป็น สหกรณ์ออมทรัพย์ ธกส. บริษัทไฟแนนซ์ ฯลฯ

จากนั้นก็มีการแบ่งกลุ่มย่อย 4 กลุ่ม เพื่อแลกเปลี่ยนเรื่องการจัดทำบัญชีครัวเรือนต่อเนื่องจากครั้งก่อนที่แต่ละคนได้ไปทดลองทำมา แล้วนำเสนอในที่ประชุมใหญ่ โดยมีทีมกลางคอยเป็นพี่เลี้ยง ซึ่งก็เป็นที่น่าสังเกตว่ารูปแบบบัญชีครัวเรือนที่แต่ละคนจัดทำมีรูปแบบต่างกันไป ทีมกลางจึงได้ร่วมแลกเปลี่ยนและเสนอรูปแบบจากประสบการณ์ทำวิจัยบ้านสามขา จนสุดท้ายก็ถูกสรุปให้เหลือในรูปแบบเดียวให้ชาวบ้านได้กลับไปทดลองใช้ เปรียบเทียบไปกับรูปแบบเดิมที่แต่ละคนใช้อยู่ แล้วนัดหมายกันต่อจากนี้อีก 1 เดือนเพื่อมาพูดคุยแลกเปลี่ยนหาข้อสรุปกันอีก

เวทีลักษณะนี้ก็ได้จัดขึ้นเช่นเดียวกันในเครือข่ายวิจัย 3 พื้นที่ คือ บ้านส้มป่อย บ้านดง และบ้านคลองน้ำลัด และได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านเป็นอย่างดี นับเป็นการเริ่มต้นที่ดีแต่ยังต้องสร้างกระบวนการเรียนรู้และเก็บเกี่ยวหลากหลายบทเรียนระหว่างทาง เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์การบูรณาการการแก้ปัญหาหนี้สิน



------------------ ไม่มีรูปภาพกิจกรรม ------------------