สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 


 
เวทีการประชุมสถานการณ์ และแนวโน้ม ทิศทาง งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
 

เวทีการประชุมสถานการณ์ และแนวโน้ม ทิศทาง งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน

วันที่ 15-16 มิถุนายน 2553 ณ เชียงคานฮิลรีสอร์ท อ.เชียงคาน จ.เลย

 

วาระการประชุม

1. สถานการณ์โครงการไตรมาส 3 ณ ปัจจุบัน โดย คุณฐิติมา ลิ้นเนี้ยว

2. รายงานสถานการณ์การทำงานระดับฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น โดย  คุณอิษฏ์ ปักกันต์ธร,  คุณสุเมธ ปานจำลอง

3. งานสังเคราะห์งานวิจัยเด่นและงานวิจัยดีในพื้นที่ภาคอีสาน โดย คุณสุวรรณา บัวพันธ์

4. การขับเคลื่อนงานกลไกกับทิศทางการทำงานภาคอีสาน โดย ดร.บัญชร แก้วส่อง

 

สถานการณ์ และแนวโน้ม ทิศทาง งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น โดย อ.สมคิด

สืบเนื่องจากสถานการณ์ของ สกว.ฝ่ายวิจัยท้องถิ่น สำนักงานภาค มีการปรับเปลี่ยนการบริหารโดยย้ายการดำเนินงาน เข้ารวมกับสำนักงานที่กรุงเทพฯ และไม่ได้ยุบสำนักงานภาคแต่อย่างใด การประเมินการดำเนินงานของ สกว. จะมีหลายฝ่าย ที่ตั้งคำถามโดยบอร์ดตั้งคำถามว่า งานนี้(งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น) เป็นงานวิจัยหรือเปล่า และสกว. ทำอะไรที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชน” ซึ่งหากจะวิเคราะห์สถานการณ์ของ สกว. เกี่ยวกับระบบการบริหารภายในของ สกว. ซึ่งส่วนมากไม่ได้อยู่ในสายสังคมศาสตร์ แต่อยู่ในสายวิทย์ศาสตร์ เป็นส่วนใหญ่ ทำให้มีกระแสที่เป็นอุปสรรคหรือความไม่เข้าใจบางอย่าง แต่อย่างไรก็ตามอยากให้พวกเราคิดเชิงบวก คือ งานนี้เป็นงานที่สร้างรากฐานให้กับสังคมไทย การชูกระบวนการเรียนรู้ของประชาชน เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย

 

ในส่วนของการทำงานในทิศทางทางข้างหน้าของเครือข่าย ด้านการจัดวางคนเข้ามาทำงาน การจัดการต้นทางทำงาน และจัดวางพื้นที่ข่าย การปรับตัวจะต้องประสานงานเชื่อมข่ายของจังหวัด และโหนดที่อยู่ในพื้นที่เดียวกัน ซึ่งจะต้องผนึกกำลังกันมากขึ้น เพื่อวางจังหวะก้าวใหม่ เพราะไม่เช่นนั้นเราจะไม่สามารถเชื่อมโยงกับหน่วยงานอื่นได้ ที่สำคัญคือ การสนับสนุนเรื่องการจัดการตัวเองเกิดขึ้นในทุกระดับ

 

 

1. สถานการณ์โครงการไตรมาส 3 ณ ปัจจุบัน โดย คุณฐิติมา ลิ้นเนี้ยว

-  แจ้งผลงาน CD ที่ออกมา คือ ภาษารู จากโครงการชุดอุบลฯ และของเกษตรอินทรีย์ (โครงการหนองตอกแป้น)

-  ชุดหนังสือกำลังจัดพิมพ์เป็นหนังสือเล่มเล็กอยู่ คือ โหนดวิชาการมหาสารคาม ส่วนเรื่องที่ต้องพิจารณาร่วมกัน คือ

-  เรื่องของการเขียน RE ที่ส่งไปสำนักงานกลาง

-  ภาพรวมขาขึ้น เป้าหมายของภาคอีสาน จำนวนโครงการ

-  โครงการที่ออกสัญญาไปแล้ว

-  ประเภทของการจัดส่งรายงาน

-  โหนดที่มีการดำเนินงานดีที่สุด อันดับ 1 คือ โหนดยโสธร อันดับ 2 คือ โหนดนักวิชาการอุบลราชธานี

 

2. รายงานสถานการณ์การทำงานระดับฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น โดย  คุณอิษฏ์ ปักกันต์ธร

                เนื่องจากปัจจุบัน สกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น ได้มีการทำงานเชื่อมฝ่าย รวมไปถึงการทำงานข้ามภาคมากขึ้น ดังนั้น ก่อนที่จะขยับงานกลไกในเครือข่ายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น จำเป็นต้องเห็นข้อมูลการทำงานร่วมดังกล่าว เนื่องจากกลไกที่จะเกิดขึ้นน่าจะมีส่วนช่วยสนับสนุนการทำงานระดับนโยบายดังกล่าว เพื่อไม่ให้ภาระทั้งหลายตกไปอยู่ที่พื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง ซึ่งจะเป็นงานหนักของแต่ละพื้นที่ ดังนั้น จึงขอเสนอการทำงานระดับนโยบายดังกล่าว ดังนี้

1.     เรื่องการจัดการน้ำในพื้นที่กาฬสินธุ์ ที่เป็นงานระดับนโยบายระหว่าง กปร. กรมชลประทาน และ สกว. เพื่อใช้เครื่องมือวิจัยสร้างนักประสานชุมชน และสร้างการเรียนรู้ให้ชุมชนในการบริหารจัดการน้ำ

2.     การสร้างครูนักจัดกระบวนการเรียนรู้ ระหว่างวิทยาลัยเกษตร และ สกว.

 

การสรุปบทเรียนทั้งสี่ภาค การทำงานนโยบายนี้จะต้องมีนโยบายร่วมกัน คือ การสร้างครูนักจัดกระบวนการเรียนรู้  สำหรับทีมอีสานก็มีเป้าหมายเฉพาะ คือ การสร้างอุดมการณ์เพื่อสร้างงานพัฒนาท้องถิ่น ส่วนภาคเหนือ ก็คือ การสร้างอาชีพ ภาคใต้ คือ การพัฒนาการเกษตร

การจัดโซนสำหรับการสนับสนุนกระบวนร่วมกับวิทยาลัยเกษตร เป็น อีสานเหนือ อีสานกลาง และอีสานใต้ ซึ่งเราเห็นแววของกลุ่มครูในการติดตามงานต่อไป คือ แยกเป็นสามโซน เพื่อไม่ให้ภาระงานหนักไปทางใดทางหนึ่ง

การวางแผนการอบรมครั้งที่สอง คือ การดูงานและการเติมแนวคิด เครื่องมือ เรื่องการวิจัยเพื่อท้องถิ่น ประเด็นที่หารือ คือ ทำอย่างไรเราจะสร้างการเรียนรู้ในงานนี้ไปร่วมกัน

 

3. งานสังเคราะห์งานวิจัยเด่นและงานวิจัยดีในพื้นที่ภาคอีสาน โดย คุณสุวรรณา บัวพันธ์

นำเสนอชื่อโครงการ “การพัฒนากระบวนการสนับสนุนงานวิจัยท้องถิ่นที่มีคุณภาพ” ที่มาของการวิจัยเริ่มตั้งแต่โครงการวิจัยท้องถิ่นตั้งแต่ปี 2544 มีการทำงานใน 10 ประเด็น ทั้ง 12 แห่ง ปัญหาที่พบ คือ เรามีการขับเคลื่อนผ่านกลไกที่มีการหนุนงานร่วมกัน แต่จากข้อสรุปในพื้นที่อีสานจากการประเมินผลหลายส่วน คือ ศักยภาพของการทำงานในอีสานมีจุดเด่นที่หลากหลาย ขณะเดียวกันชาวบ้านก็เกิดกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย แต่ก็มีจุดอ่อน คือ ทีมวิจัยบางส่วนก็ยังไม่เข้าใจงานวิจัยท้องถิ่น และงานวิจัยยังไม่มีพลังที่จะก่อให้เกิดพลัง หรือยังเกิดการเปลี่ยนแปลงไม่ได้ ส่วนทาง สกว.ภาค ก็ยังไม่มียุทธศาสตร์ที่ชัดเจน แต่ภาคอีสานก็ได้รับโครงการวิจัยเด่น และดีที่มีคุณภาพ ที่ส่งผลกระทบสูงต่อชุมชน ดังนั้นเราก็น่าจะมาร่วมกันถอดบทเรียนดี เด่น เพื่อให้มีคุณภาพมากขึ้น

            วัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ

            - เพื่อถอดบทเรียนชุดโครงการวิจัยดี และเด่น,

            - เพื่อพัฒนา สนับสนุนงานวิจัย

            - และเพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม

กลุ่มเป้าหมาย มีสองระดับ คือ

1) กลุ่มโครงการงานวิจัยดีและเด่น

2) กลุ่มพี่เลี้ยงหรือผู้สนับสนุนงานวิจัย

 


4. การขับเคลื่อนงานกลไกกับทิศทางการทำงานภาคอีสาน โดย ดร.บัญชร แก้วส่อง

            สืบเนื่องจากงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นมีการขับเคลื่อนมาตลอดระยะเวลา 10 ปี มีพัฒนาการต่อเนื่องมาถึงการพัฒนาคน  เพื่อเติมแนวคิดของคนทำงาน ต่อจากนั้นเราก็มาเคลื่อนเรื่องงานฐานข้อมูล (การบริหาร และงานวิชาการ) เพื่อให้ได้ฐานเบื้องต้นในการบริหาร แต่ทางข้อมูลทางวิชาการเราไม่ได้ทำ ทำให้เป็นจุดอ่อนของงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น คือ ไม่มีความเป็นวิชาการ ส่วนเรื่องฐานข้อมูลก็มีการเคลื่อนอยู่บ้าง ส่วนเรื่องงานนโยบายก็หยิบได้เป็นบางเรื่อง โดยเคลื่อนไปสู่ตำบล อำเภอ จังหวัด  ขณะที่ทำเป็นชุดแบบนี้ ปัญหาที่พบ คือ งานอื่นก็หลุดไป ซึ่งที่ผ่านมาต่างคนต่างทำ เหมือนไปรับจ้าง สกว. มาทำงาน งานก็เลยไม่มีพลัง ดังนั้นเราก็เลยต้องกลับมาคิดเรื่องกลไก เพื่อสร้างฐาน และยกระดับชาวบ้าน เช่น งานวิจัย CBMAG หรือโหนดนักวิชาการ

           

            โจทย์โครงการก็คือ การพัฒนาระบบและกลไกในการพัฒนาคุณภาพงานวิจัย เพื่อนำไปสู่การขับเคลื่อนพื้นที่ทางสังคม และนโยบาย”

            คำตอบที่เราต้องหา คือ

            1) ตัวชี้วัดงานวิจัยเชิงคุณภาพในภาคอีสานจะต้องเป็นอย่างไร

            2) การออกแบบระบบและกลไกที่มีคุณภาพ (ตั้งแต่การคิดโจทย์ การออกแบบกระบวน การเก็บข้อมูล การวิเคราะห์ และการเขียนรายงาน)

            3) การพัฒนาฐานข้อมูลให้เป็นแหล่งหนุนเสริมในการพัฒนาระบบให้เป็นแหล่งวิชาการ

            4) การพัฒนาระบบและกลไกเพื่อยกระดับ

           
            รูปแบบการดำเนินงาน คือ ต้องทำ
3 model ได้แก่

1.    รูปแบบการพัฒนาตัวชี้วัด

2.    รูปแบบการออกแบบเชื่อมข้อมูลกลาง กับ สกว. 

3.    รูปแบบการเคลื่อนนโยบาย โครงสร้างการดำเนินงาน และการจัดทีมงานในแต่ละฝ่าย