สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 


 
มหกรรมพลังเยาวชน พลังสังคม ครั้งที่ 2
 

“...อยากมาแลกเปลี่ยนกันอีก จะเก็บสิ่งต่างๆกลับบ้าน”

“ ชอบการแสดงของเพื่อนๆชาวอ่าข่า...”

“ ทำให้มีเพื่อนมากขึ้น...”

“...สิ่งที่ได้เรียนรู้เกิดขึ้นมากมาย ครับ...”

“พลังของเยาวชน...ท้องสร้างการเปลี่ยนแปลงประเทศต่อไป”....

 

ข้อความด้านบนนี้ถือเป็นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของข้อความอีกหลากหลายมากมาย ที่กระจายอยู่ผ้าดิบผืนยาว ที่น้องเยาวชนและผู้ใหญ่ใจดีของกลุ่ม”พลังท้องถิ่น” ช่วยกันเล่าขานถึงความในใจของตัวเองซึ่งเกิดขึ้นระหว่างได้มาใช้ชีวิตร่วมกันในช่วง 4-5 วันที่ผ่านมาในงาน “มหกรรมพลังเยาวชน พลังสังคม” ครั้งที่2 ที่ผ่านมา

 

การพัฒนาชุมชนท้องถิ่น คือ การพัฒนาประเทศอีกระดับหนึ่ง เด็กและเยาวชน คือ พลังสำคัญที่จะต้องเป็นผู้ขับเคลื่อนงานพัฒนาชุมชนท้องถิ่นร่วมกันกับกลุ่มผู้ใหญ่ เมื่อเด็ก และเยาวชนเกิดการพัฒนาศักยภาพตนเองได้ จะเป็นพลังนำสู่การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นของตัวเอง ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับท้องถิ่นตนเอง ได้เป็นอย่างดี 

 

© หัวใจสำคัญ “เด็กเปลี่ยน...ท้องถิ่นเปลี่ยน”  

การขับเคลื่อนพลังเยาวชนท้องถิ่นโดยใช้ความรู้ ภูมิปัญญาประเพณีวัฒนธรรม เป็น “เครื่องมือ” กล่อมเกลาสร้างพฤติกรรมกระบวนการเรียนรู้ และทักษะชีวิต จิตอาสาสู่การเปลี่ยนแปลงสังคมชุมชนท้องถิ่นตนเอง

 

© ตัวช่วยสู่ความเปลี่ยนแปลง...ค้นหาศักยภาพ”เด็ก”

            หากจะกล่าวถึงเครื่องมือในการสร้างศักยภาพของกลุ่มเด็กและเยาวชนในระดับท้องถิ่น การสร้างคนระดับพื้นที่ เปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้สร้างศักยภาพของตัวเองแล้ว ในกลุ่มงาน ประเด็นพลังเยาวชน ..พลังท้องถิ่น ..ต่างก็มีกลุ่มภาคีต่างๆที่ทำงานเคลื่อนไหวเรื่องนี้กันด้วยเครื่องมือ และวิธีการที่แตกต่างกันหลายรูปแบบ แต่มีหัวเดียวกันเป้าหมายเดียวกัน คือการพัฒนาเด็กและเยาวชนของชุมชนท้องถิ่น ที่นำสู่การเปลี่ยนแปลงชุนท้องถิ่นด้วยกันทั้งนั้น

· กลุ่มการสร้างกลไกระดับตำบล : สถาบันเสริมสร้างการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข (สรส.) ภายใต้โครงการส่งเสริมการจัดการความรู้ของเยาวชนในชุมชนท้องถิ่นทั้ง ๔ ภาค โดยการสนับสนุนของมูลนิธิสยามกัมมาจล  ตั้งแต่ปี 2551 – ปัจจุบัน โดย โครงการได้ร่วมกับองค์กรชุมชน  องค์การบริหารส่วนตำบล  โรงเรียน  กศน.  อนามัย   ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้นำชุมชน  และผู้ปกครอง จัดพื้นที่การเรียนรู้ให้กับเด็กภายใต้ปรัชญา “ชีวิตคือการเรียนรู้” โดยเน้นการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้กับเด็กเยาวชนบนวิถีชีวิตอย่างรอบด้านและมีความต่อเนื่อง  ภายใต้หลักสูตร  วิชาชีวิต  วิชาชุมชน  วิชาชีพ  และวิชาการ  ที่สอดคล้องตามบริบทของแต่ละพื้น  เป็นการหันกลับมาพัฒนาบทบาทของบ้าน  โรงเรียน และชุมชน ในการดูแลเด็กและเยาวชนให้เป็นเอกภาพมากยิ่งขึ้น 

 

·       กลุ่มการใช้เครื่องมืองานวิจัยเพื่อท้องถิ่น : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น

            กระบวนการทำงานวิจัย เปิดโอกาสให้เด็กเยาวชนท้องถิ่นได้ทำวิจัยเพื่อค้นหาแนวทางแก้ปัญหาตัวเอง เกิดการค้นพบกระบวนการการทำงานอย่างเป็นขั้นเป็นตอน ใช้การหาข้อมูล วิเคราะห์ ประชุมสรุป วางแผนปฏิบัติงานเพื่อแก้ปัญหา นำองค์ความรู้เดิมของชุมชนผสมผสานกับองค์ความรู้สมัยใหม่ นำไปสู่การสร้างองค์ความรู้ใหม่ เพื่อนำกลับมาปรับใช้ในการสร้างความเข้มแข็งให้เกิดขึ้นในชุมชน

งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น มีรูปแบบ (Model) เชื่อมโยงกับสถานการณ์สังคมชุมชนท้องถิ่น  3 รูปแบบการทำงานที่เกิดขึ้น คือ 1. งานวิจัยของชุมชนที่มีเด็กเข้าร่วม 2. งานวิจัยมีเด็กและเยาวชนเป็นทีมทำงานเอง และ 3.งานวิจัยของชุมชนที่มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาเด็กและเยาวชน

 

            · กลุ่มการใช้กลไกสภาเด็กและเยาวชน : เครือข่าย สภาเด็กและเยาวชน จ.ตรัง,สภาเด็กและเยาวชน จ.เชียงใหม่,สภาเด็กและเยาวชนจ.อุบลราชธานี ,สภาเด็กและเยาวชน จ.นนทบุรี

สภาเด็กและเยาวชนทุกระดับ มาจากการประชุมของเด็ก ที่จะมาร่วมประชุมคัดเลือกกันเอง โดยเริ่มต้นจากการให้ผู้แทน จากส่วนต่าง ๆ ในอำเภอเลือกกันเองจนได้ผู้แทนจำนวนหนึ่งเป็นสภาเด็กหรือเยาวชนอำเภอ จากนั้นผู้แทนเด็กและเยาวชนอำเภอจะมาประชุมกันเพื่อเลือกให้ได้ผู้แทนจำนวนหนึ่งมาเป็นสภาเด็กและเยาวชนจังหวัด จากนั้นผู้แทนเด็กและเยาวชนจากจังหวัดต่าง ๆ จะมาประชุมกันเพื่อเลือกให้ได้ผู้แทนจำนวนหนึ่งมาเป็นสภาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ

          แม้ว่าสภาเด็กและเยาวชนจะมี พรบ. ฉบับเดียวกันเป็นกรอบกติกาใหญ่  แต่ในทางปฏิบัติของแต่ละพื้นที่ แต่ละท้องถิ่นย่อมมีข้อจำกัด  มีบริบทเฉพาะท้องถิ่นเป็นปัจจัยเงื่อนไขให้การขับเคลื่อนงานสภาเด็กและเยาวชนมีหน้าตาของกิจกรรมในทางปฏิบัติแตกต่างกันไป   และ นี่คือจุดสำคัญที่น่าหยิบยกมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน

            · กลุ่มการใช้เครื่องมืองานแบบงานพัฒนา : สมาคมเพื่อการศึกษาและวัฒนธรรมชาวอ่าข่า เชียงราย ,สมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน จ.กระบี่

            กลุ่มนี้โดยมากจะเป็น องค์กรพัฒนาเอกชน (NGOs) มีเป้าหมายการดำเนินงาน ที่ชัดเจนคือการพัฒนาคนพัฒนาพื้นที่ชุมชนท้องถิ่น รวมทั้งเด็กและเยาวชนด้วย กระบวนการทำงานจะทำผ่านโครงการพัฒนาต่างๆ  โดย กระบวนการฝึกอบรม พัฒนาศักยภาพกลุ่มเด็กที่ทำงานเพื่อเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการทำงานในชุมชนของตัวเอง

 

งานมหกรรมพลังเยาวชน พลังสังคม ครั้งที่ 2 นี้..”กลุ่มประเด็นพลังเยาวชน พลังท้องถิ่น ทุกภาคีจึงร่วมกันนำเสนอภาพกระบวนการขับเคลื่อนของกลุ่มพลังท้องถิ่น ตามแนวคิด และTheme ในการคิดร่วมกัน ถอดบทเรียนการทำงานร่วมกัน อย่างเป็นระบบที่สอดคล้องเชื่อมโยงต่อเป้าหมายของการจัดงานครั้งนี้  มีทั้งส่วนที่เป็นบอร์ดนิทรรศการ ที่ให้รายละเอียดแนวคิด กระบวนการทำงาน ตลอดจน ผลของการดำเนินงาน ศิลปการแสดง ที่สื่อสะท้อนวิถีชีวิติภูมิปัญญาท้องถิ่น  การฝึกปฏิบัติ(workshop) และ การเสวนา ในการสร้างการเรียนรู้และรับรู้ร่วมกันของกลุ่มเยาวชน องค์กรภาคีต่างๆ นักวิชาการ สื่อมวลชน

            ความสำเร็จที่เป็นดอกผลของการลงมือทำบางสิ่งบางอย่างลงไปกับชุมชนท้องถิ่น และนำมาซึ่งความพึงพอใจของกลุ่มเยาวชนท้องถิ่นครั้งนี้ถือเป็นเพียงการเริ่มต้นจุดเล็กๆที่กำลังเกิดขึ้นต่อชุมชนตนเองต่อสังคมต่อประเทศไทย...ในการเดินทางไปข้างหน้าต่อจากนี้ไป กลุ่มเยาวชนของพลังชนท้องถิ่นจากหลากหลายเครือข่าย ต่างที่มาก็จะมาทำงานในลักษณะเป็นเครือข่ายร่วมกันต่อไป ...โดยจะได้มีการล้อมวงคุยร่วมกัน ..กำหนดเป้าหมายการทำงานร่วมกัน  และสรุปบทเรียนร่วมกัน เพื่อหาประเด็นการเคลื่อนงานของแต่ละพื้นที่ต่อไป...หลังจากนั้นก็จะได้นำ ผลที่เกิดขึ้นนับจากนี้ต่อไปอีก 1 ปี มานำเสนอในการจัดงาน พลังเยาวชน พลังสังคม ครั้งที่3  ต่อไป...ถือเป็นร้อยพลังร้อยผลงานที่ สร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับชุมชนท้องถิ่นและประเทศไทยอย่างชัดเจนมากขึ้น

 

 

เบญจวรรณ วงศ์คำ

เจ้าหน้าที่บริหารโครงการ งานจัดการความรู้