สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย(สกว.)

เป็นหน่วยงานของรัฐในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี มีระบบการบริหารที่แตกต่างจากระบบราชการ จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการวิจัย พ.ศ.2535 อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการนโยบายกองทุนสนับสนุนการวิจัยและคณะกรรมการติดตามและประเมนิผลการสนับสนุนการวิจัย โดยการแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรี

สกว.มีภารกิจในการสนับสนุนกระบวนการสร้างความรู้ สร้างนักวิจัย และสร้างระบบการวิจัยเพื่อตอบคำถามและเสนอทางเลือกให้สังคม ซึ่งครอบคลุมทั้งระบบเศรษฐกิจภาคดั้งเดิมและสมัยใหม่ เพื่อยกระดับขีดความสามารถของประเทศให้เป็นสังคมฐานความรู้ครอบคลุมทุกระดับและทุกภาคส่วนของสังคมไทย
 
ค่านิยม สกว. (TRF’s core values)


Think Globally - คิดและมองประโยชน์ในภาพรว
Research Management Excellence – มีความเป็นเลิศด้านการจัดการงานวิจัย
Force for Change – เป็นพลังที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
 

   

งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น

สกว. เริ่มสนับสนุน “งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น” เมื่อเดือนตุลาคม 2541 โดยจัดตั้งสำนักงานภาค (สกว.สำนักงานภาค ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น สกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น) ขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยยุทธศาสตร์ที่สำคัญเน้นที่การมุ่งเข้าไปเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนท้องถิ่น โดยเน้นให้ “คน” ในชุมชนท้องถิ่นใช้ประโยชน์จากงานวิจัยด้วยการเข้าร่วมกระบวนการวิจัยทุกขั้นตอน เริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์ชุมชนเพื่อกำหนดโจทย์ / คำถามวิจัย การทบทวนทุนเดิมในพื้นที่ การออกแบบการวิจัยและการวางแผนปฏิบัติการวิจัย การเก็บรวบรวมข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูล การทดลองปฏิบัติจริงเพื่อสร้างรูปธรรมในการตอบโจทย์วิจัยหรือแก้ปัญหาในพื้นที่วิจัย การประเมินและสรุปบทเรียน เน้นให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ระหว่างนักวิจัยชาวบ้าน คนในชุมชนท้องถิ่น นักวิชาการ ข้าราชการ นักพัฒนา และผู้ทรงคุณวุฒิที่จะได้เรียนรู้ร่วมกัน เพื่อสร้างความรู้และกลไกการจัดการปัญหาและการพึ่งตนเองของชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่การวิจัย

สกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น ได้เน้นการจัดการและประสานให้เกิดการบูรณาการความเชื่อมโยงระหว่าง “ปัญญา” (ผู้ร่วมวิจัย) และ “พัฒนา” (ผู้มีส่วนร่วมงานพัฒนา) ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับจังหวัด ระดับชาติ ที่ดำเนินงานแบบแยกส่วน ต่างคนต่างทำอยู่ในปัจจุบัน ดังคำขวัญ “สร้างสรรค์ปัญญา เพื่อพัฒนาท้องถิ่น” เพื่อให้สังคมไทยได้ใช้ความรู้และข้อมูลที่ถูกต้องเชื่อถือได้ในการในการแก้ไขปัญหาและตัดสินใจแทนการใช้ความรู้สึกหรืออารมณ์ อันนำไปสู่ความสามารถในการแก้ปัญหา พัฒนาตนเอง และพึ่งตนเองได้ในชุมชนท้องถิ่น ตลอดจนการพัฒนาประเทศชาติจากฐานล่างที่ยั่งยืนในที่สุด

ลักษณะสำคัญของโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่น

1. เป็นข้อสงสัย เป็นคำถาม หรือเป็นประเด็นที่คนในชุมชนท้องถิ่นเห็นว่ามีความสำคัญ และต้องการจะค้นหาคำตอบร่วมกัน
2. มีคนในชุมชนท้องถิ่นร่วมเป็นนักวิจัยและร่วมในกระบวนการวิจัยเพื่อค้นคว้าหาคำตอบ
3. มีการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อแก้ไขปัญหา

รูปแบบการสนับสนุนงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น
การวิจัยเพื่อท้องถิ่นสามารถดำเนินการได้ 2 รูปแบบ

  1. การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของคนในท้องถิ่น
  เป็นงานวิจัยที่มุ่งเน้นให้ชาวบ้านใช้งานวิจัยเป็นเครื่องมือตามแนวคิดและวิธีการวิจัยเพื่อท้องถิ่น ทั้งในเชิงเนื้อหาและกระบวนการ ภายใต้หลักการว่า “เป็นปัญหาของชาวบ้าน ชาวบ้านเป็นทีมวิจัย และมีปฏิบัติการเพื่อแก้ปัญหา” โดยใช้ระยะเวลาดำเนินการ 1-2 ปี งานวิจัยแบบนี้มีลักษณะเป็นการวิจัยที่เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมจากคนในชุมชนท้องถิ่น เพื่อการทำความเข้าใจและหาทางเลือกในการแก้ปัญหาในทุกประเด็น โดยชุมชนท้องถิ่นจะเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินการในทุกขั้นตอน โดยเริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์ชุมชนเพื่อกำหนดโจทย์ / คำถามวิจัย การทบทวนทุนเดินในพื้นที่ การออกแบบการวิจัยและการวางแผนปฏิบัติการวิจัย การเก็บรวบรวมข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูล การทดลองปฏิบัติจริงเพื่อหารูปธรรมการแก้ไขปัญหาระหว่างดำเนินการวิจัยในพื้นที่ มีการประเมินและสรุปบทเรียน โดยนำเอาข้อสรุป/ผลจากการวิจัยไปสู่ทางเลือกของการแก้ไขปัญหาในพื้นที่วิจัย

  2. การวิจัยเพื่อสร้างทางเลือกของท้องถิ่น
  งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นที่เสนอทางเลือกให้สอดคล้องและเหมาะสมกับความต้องการและศักยภาพของท้องถิ่น และกลุ่มคนเป้าหมายที่มีหลากหลายระดับ หรือเพื่อให้ท้องถิ่นสามารถเลือกความเหมาะสม งานวิจัยแบบนี้ใช้ระยะเวลาดำเนินการ 8-10 เดือน โดยมุ่งใช้งานวิจัยเพื่อเป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจกับปรากฏการณ์ของปัญหาหรือสภาวการณ์ดำรงอยู่ของประเด็นหรือข้อสงสัยในชุมชนท้องถิ่น รวมทั้งเป็นกระบวนการพัฒนาโจทย์วิจัยและการสกัดความรู้และโจทย์การวิจัยจากการทำงานพัฒนาของชุมชน ตลอดจนใช้กระบวนการวิจัยเพื่อการเตรียมชุมชน เตรียมทีมวิจัยชาวบ้าน และนำไปสู่การวางแผนปฏิบัติการ และการสร้างทางเลือกในการแก้ปัญหาในเบื้องต้นของชุมชนท้องถิ่น
   

ขั้นตอนการขอรับทุน
1. เมื่อคนในชุมชนท้องถิ่นหรือผู้สนใจ ควรเริ่มต้นจากการทำ “เอกสารเชิงหลักการ” (Concept Paper) ที่มีความยาวไม่เกิน 4-5 หน้า
2. นำเสนอเอกสารเชิงหลักการมายังศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในพื้นที่ (Node) หรือพี่เลี้ยงที่อยู่ใกล้กับท่านมากที่สุด หรือเสนอต่อสกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น (ในพื้นที่ที่ไม่มีโหนด/พี่เลี้ยงดูแล)
3. เมื่อศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หรือสกว. ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น ได้รับเอกสารเชิงหลักการแล้วจะพิจารณาแจ้งผลให้ผู้เสนอโครงการทราบภายใน 30 วัน นับจากวันที่ได้รับเอกสารเชิงหลักการ


เอกสารเชิงหลักการ (Concept Paper)
1. ชื่อโครงการวิจัย
ตั้งตามประเด็นปัญหา / ข้อสงสัย / เรื่องราวที่ต้องการศึกษา / เรียนรู้ / ค้นหาคำตอบ เพื่อนำไปสู่การแก้ไขปัญหา โดยต้องเป็นไปตามความต้องการของชุมชน

2. ความเป็นมาของเรื่องที่ต้องการทำวิจัย
สภาพการณ์ปัญหา ว่ามีปัญหาเกิดขึ้นที่ไหน / อย่างไร ที่ผ่านมาได้มีการแก้ไขปัญหาโดยใครหรือไม่ / อย่างไร จนถึงปัจจุบันสภาพปัญหาเป็นอย่างไร หากไม่หาแนวทางแก้ไขแล้วจะเกิดผลเสียอย่างไร

3. คำถามวิจัย / วัตถุประสงค์ ในการทำวิจัย
ต้องการศึกษาเพื่อค้นหาคำตอบ หรือต้องการแก้ปัญหาในเรื่องใด / เพื่ออะไร

4. แผนงานและวิธีการศึกษา เพื่อให้สามารถตอบข้อสงสัยหรือแก้ปัญหาได้
มีแนวทางทดลองทำเพื่อนำไปสู่การหาคำตอบ หรือแก้ปัญหาในเรื่องดังกล่าวอย่างไร / มีใครมาร่วมทำงานบ้าง / มีการดำเนินกิจกรรมอะไร / เมื่อไร

5. งบประมาณและระยะเวลาดำเนินงาน
มีแนวทางและแผนการใช้จ่ายงบประมาณตามกิจกรรมของงานวิจัย โดยมีความสอดคล้องกับ ระยะเวลาที่ดำเนินงานวิจัยในท้องถิ่น

6. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
หากดำเนินการตามกระบวนการขั้นตอน จนสามารถตอบคำถาม / ข้อสงสัย หรือ แก้ปัญหาได้แล้วจะมีประโยชน์อย่างไร / ใครได้ใช้ประโยชน์

7. ข้อมูล / ประวัติย่อหัวหน้าโครงการและทีมวิจัย พร้อมที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ ที่สามารถติดต่อได้

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น (Community Based Research Division)
สถานที่ติดต่อ ชั้น 23 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์
เลขที่ 979/17-21 ถ.พหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพ 10400
โทรศัพท์ 0-2278-8200 ต่อ 8309-8314, 8332-8340 โทรสาร 0-2298-0462
www.vijai.org


 
ศ.นพ สุทธิพันธ์ จิตพิมลมาศ
ผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
 
ผศ. ดร. บัญชร แก้วส่อง
ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น

 
 
คุณสมบูรณ์ อัพภาสกิจ
ผู้ประสานงานเครือข่ายวิจัยภาคใต้

นางธัญญลักษณ์ สุขพาสน์เจริญ
เจ้าหน้าที่สนับสนุนงานบริหาร
คุณสินธุ แก้วสินธุ์
เจ้าหน้าที่บริหารโครงการ

คุณลักขณา วงศ์ยะรา
เจ้าหน้าที่บริหารโครงการ

คุณอิษฎ์ ปักกันต์ธร
เจ้าหน้าที่สนับสนุนโครงการ
คุณเบญจวรรณ วงศ์คำ
เจ้าหน้าที่บริหารโครงการ
คุณดวงใจ สิริใจ
เจ้าหน้าที่สนับสนุนทั่วไป
คุณดารารัตน์ โพธิ์รักษา
เจ้าหน้าที่สนับสนุนทั่วไป

น.ส.รุ้งทิพย์ อินทะวงษ์
เจ้าหน้าที่สนับสนุนทั่วไป

น.ส.วรรณนุสรณ์ วงศ์ประเสริฐ
เจ้าหน้าที่สนับสนุนทั่วไป

น.ส.อรอนงค์ พลอยวิเลิศ
เจ้าหน้าที่บริหารโครงการ

น.ส.ลีลาพร ไชยฮะนิจ
เจ้าหน้าที่สนับสนุนทั่วไป



กลับขึ้นข้างบน