สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
 
โครงการศึกษากระบวนการผลิตน้ำปลาและการเรียนรู้การจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีส่วนร่วม ชุมชนบ้านบางกล้วยนอก จ.ระนอง
 

 

บ้านบางกล้วยนอก ตำบลนาคา อำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง ประชากรส่วนใหญ่นับถือ  มีอาชีพประมงพื้นบ้าน และอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก ในอดีตทรัพยากรชายฝั่งบริเวณบ้านบางกล้วยนอก มีความอุดมสมบูรณ์กว่าที่เป็นอยู่ปัจจุบัน แต่เกิดสภาพความเสื่อมโทรมจากการทำลายพื้นที่ป่าชายเลน แหล่งหญ้าทะเล และแนวปะการัง ชุมชนชาวประมงพื้นบ้านได้จัดตั้งชมรมประมงพื้นบ้านอำเภอสุขสำราญขึ้น มีเป้าหมายในเรื่องของการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง  กิจกรรมฟื้นฟูสภาพป่าชายเลน การฟื้นฟูทรัพยากรชายฝั่งอาศัยการประสานงานระหว่างหน่วยงานทั้งภาครัฐเอกชนและองค์กรภาคประชาชนอย่างต่อเนื่อง  โดยการรวมกลุ่มกันคิดค้น กิจกรรมการผลิตน้ำปลาเพื่อสร้างกระบวนการในการเรียนรู้ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น การจัดทำฐานข้อมูล และการรวบรวมความรู้ การสร้างความเข้าใจของคนในชุมชนเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างคนกับระบบนิเวศ ธรรมชาติ การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชายฝั่งอย่างเป็นระบบ นำไปสู่การจัดการสภาพวิกฤต ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติทะเลในปัจจุบัน

 

          ทีมวิจัยได้ใช้เครื่องมือการวิจัย “น้ำปลา” เป็นเครื่องมือศึกษาและเรียนรู้ทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนบ้านบางกล้วยนอกให้เกิดคุณค่า กระบวนการศึกษาและเรียนรู้จากจุดเริ่มต้นที่ “โอ่งน้ำปลา”  โดยทีมวิจัยได้เชื่อมโยงกระบวนการผลิตที่มีวัตถุดิบในการหมักน้ำปลา ซึ่งมีส่วนประกอบคือ ปลา อ้อย สับปะรด และน้ำ  ซึ่งส่วนประกอบต่างๆ นั้น ได้มาจากทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นทั้งหมด กระบวนการหมักน้ำปลานั้นต้องใช้เวลาถึง 9 เดือน  ระหว่างที่รอการหมักนั้นทีมวิจัยได้มานั่งพูดคุยวางแผนการดำเนินงานศึกษาเรียนรู้การจัดการทรัพยากรชายฝั่งและทรัพยากรธรรมชาติที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับน้ำปลา โดยหาข้อสรุปร่วมกันว่า น้ำปลาที่ทางทีมวิจัยผลิตนั้นจะต้องเป็นน้ำปลาที่ปลอดสารพิษ จึงได้ลงไปสำรวจป่าชายเลนซึ่งแหล่งที่อยู่อาศัยของปลา จากนั้นได้สำรวจสวนเกษตรซึ่งเป็นแหล่งที่มาของสับปะรดและอ้อย และป่าต้นน้ำ ซึ่งเป็นที่มาของน้ำกินน้ำใช้ในชุมชน เกิดแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนและแผนปฏิบัติการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน ซึ่งผลพวงจากงานวิจัยได้นำไปสู่การขยายผลเครือข่ายภาคี สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ได้ดำเนินการต่อยอดทำให้ก่อเกิดคณะกรรมการจัดการป่าชุมชน ทำให้ชุมชนบ้านบางกล้วยนอกได้ร่วมกันร่างกฏระเบียบป่าชุมชนบ้านบางกล้วยนอกขึ้น



------------------ ไม่มีรูปภาพกิจกรรม ------------------