สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
รหัสโครงการที่เกี่ยวข้อง : RDG52E0009
การผลิตข้าวโดยไม่ใช้สารเคมี บ้านกุดฆ้องชัย : รูปธรรมการจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของกศน.ฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์

การผลิตข้าวโดยไม่ใช้สารเคมี บ้านกุดฆ้องชัย : รูปธรรมการจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับวิถีชีวิต

ของกศน.ฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์  (RDG52E0009)

การใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่ ด้านการจัดการศึกษา 

 

          ศึกษารูปแบบการผลิตข้าวโดยไม่ใช้สารเคมีของบ้านกุดฆ้องชัย ตำบลฆ้องชัยพัฒนา อำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นโครงการวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น เริ่มศึกษาเมื่อปี 2552 โดยมีหัวหน้าโครงการวิจัย คือ คุณณัฏฐ์ จุฑาสงฆ์ ซึ่งเป็นครูการศึกษานอกระบบโรงเรียน สังกัด กศน.ฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์   ได้ศึกษาสถานการณ์ปัญหาและผลกระทบของการใช้สารเคมีในการผลิตข้าว  ศึกษาข้อมูลองค์ความรู้ในการผลิตข้าว โดยไม่ใช้สารเคมี  ซึ่งผลการศึกษาครั้งนี้ พบว่า ทีมวิจัย ในชุมชน จำนวน 18 คน มีการปรับเปลี่ยนวิธีการผลิตจากเกษตรเคมีมาเป็นเกษตรอินทรีย์  โดยทุกคนในทีมวิจัยได้เลิกใช้สารเคมีประเภทยาปราบศัตรูพืชในนาข้าว และได้ข้อค้นพบ องค์ความรู้การผลิตข้าวโดยไม่ใช้สารเคมีในชุมชนบ้านกุดฆ้องชัย โดยการทำนาที่เหมาะสมจะมีความเฉพาะของที่นาแต่ละแปลง ซึ่งมีเจ้าของแปลงนา เป็นตัวแปรสำคัญ ด้วยพื้นฐานความคิดในการทำนา ผนวกกับความรู้ใหม่ เน้นหลักการสำคัญ คือ การเกษตรแบบธรรมชาติ ที่เน้นการฟื้นฟูสภาพดินโดยการใช้ปุ๋ยชีวภาพในการบำรุงดินและต้นข้าว การใช้สมุนไพรในการกำจัดศัตรูข้าว การใช้ฮอร์โมนผลไม้ ฮอร์โมนไข่ที่เกษตรกรผลิตเองจากผลผลิตของธรรมชาติในท้องถิ่นในการบำรุงเมล็ดข้าว

          นอกจากนี้ผลการวิจัยยังก่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนวิธีการจัดการเรียนการสอนของครู ซึ่งทีมวิจัยหลักของโครงการนี้เป็นครูการศึกษานอกระบบโรงเรียน ที่มีบทบาทหลักในการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียนเพื่อให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้เรียน โดยนำกระบวนการการวิจัยครั้งนี้  มาปรับปรุงการจัดการศึกษาซึ่งเดิมเข้าใจว่า การจัดการเรียนการสอน มองเพียงแค่ตัวครู ผู้เรียน และตำราเท่านั้น แต่ไม่ได้คำนึงถึงความต้องการของผู้เรียน แต่เมื่อดำเนินการโครงการวิจัยนี้แล้ว ทำให้ครูได้คิดเชื่อมโยงสอดคล้องตามภารกิจหลักของการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน  คือ จัดการศึกษาให้มีความสอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้เรียน โดยบูรณาการเนื้อหาที่มีความสอดคล้องกับอาชีพของผู้เรียนกศน.ซึ่งส่วนใหญ่เป็นทีมวิจัยในโครงการ ที่ประกอบอาชีพหลัก คือ ทำนา  

          ในการจัดการเรียนการสอนนั้น ไม่เพียงแต่อยู่ภายในห้องเรียน ซึ่งเป็นการจัดการเรียนการสอนที่จำกัดเรื่องสถานที่และเวลาในการจัดการเรียนรู้  แต่ครูได้คำนึงถึงความสอดคล้องกับวิถีชีวิตและความต้องการของผู้เรียน โดยครูและผู้เรียนกศน. ได้ร่วมกันออกแบบการจัดการเรียนการสอนในเรื่องใกล้ตัวที่สอดคล้องกับวิถีความเป็นอยู่ที่เรียกว่า “ห้องเรียนกลางทุ่ง” โดยคำนึงถึงหลักการ 3 ประการ คือ 1) ความสะดวกของผู้เรียนด้านเวลาและสถานที่  2) ความสอดคล้องกับวิถีชุมชน ด้านเนื้อหาและสาระการเรียนรู้  และ 3) ความสุขในการเรียนการสอน ด้านการจัดบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ซึ่งรูปแบบการจัดการเรียนการสอนนี้เป็นความสำคัญของการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียนที่สอดคล้องกับการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นที่ตั้งและมุ่งผลประโยชน์ของผู้เรียนเป็นสำคัญ

 

นัฏฐา มณฑล

ข้อมูลโครงการ : ท่านสามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
 
วันที่บันทึก : 9/1/2011