สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
รหัสโครงการที่เกี่ยวข้อง : RDG53E0040
เด็กบ้านก้างปลา ร่วมฟื้นฟูภาษาไทเลยผ่านรายการวิทยุ

“เด็กบ้านก้างปลา ร่วมฟื้นฟูภาษาไทเลยผ่านรายการวิทยุ”

การใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่ ด้านวัฒนธรรม  (RDG53E0040)

ภาษาไทเลยในปัจจุบันกำลังอยู่ในภาวะวิกฤติเพราะมีการนำมาใช้สื่อสารกันในชุมชนน้อยลงโดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน คำศัพท์บางคำได้สูญหายหรือมีความหมายที่เปลี่ยนไป   แม้แต่ในงานเชิงวัฒนธรรมและพิธีกรรมต่างๆพบว่ามีการใช้ภาษาไทเลยน้อยลงมาก จนส่งผลกระทบให้คุณค่าความเป็นตัวตนของคนเมืองเลยได้เปลี่ยนแปลงไปด้วย ถ้าไม่มีการดำเนินการใดๆ ในภาวะอันใกล้นี้ภาษาไทเลยอาจจะสูญหายและส่งผลกระทบต่อการสูญเสียวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์หรือตัวตนเฉพาะของคนในพื้นที่ รวมถึงการสูญหายไปของตำนาน ความเชื่อ คำสอนต่างๆ  ที่สั่งสมกันในวิถีชิตของชาวไทยเลยด้วยเหตุผลดังกล่าว จึงเกิดแนวคิดร่วมกันระหว่างชุมชนและนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย อยากร่วมกันหาทางออกให้กับชุมชนด้วยการฟื้นฟูภาษาไทเลยไทเลยเพื่อการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีสำคัญๆของท้องถิ่นไว้คู่กับชุมชนตลอดไป   โดยคาดว่ากระบวนการศึกษาวิจัยจะเป็นแนวทางหนึ่งที่ทำให้ชุมชนพบทางออกในการแก้ไขปัญหาที่เหมาะสมกับตัวเอง  

จากผลสำรวจในพื้นที่วิจัย พบว่าครอบครัวในหมู่บ้านก้างปลาอยากให้ลูกหลานของตนเองพูดภาษาไทยกลางมากกว่าภาษาไทเลยถึง 60% อีกทั้งเด็กที่พูดภาษาไทเลยก็ไม่กล้าที่จะไปเรียนในตัวเมืองเนื่องจากอายที่จะพูดสื่อสารกับเพื่อน จึงทำให้ไม่ค่อยมีใครกล้าที่จะพูดไทเลย หรือพูดคุยกันในเฉพาะกลุ่มเท่านั้น แต่เมื่อมีทีมวิจัยลงมาพูดคุ้ยกับชาวบ้านและมีการทำความเข้าใจกับจุดประสงค์หลักของการมาทำงานในครั้งนี้ชาวบ้านก็ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดีพร้อมทั้งเห็นด้วยกับการอนุรักษ์ภาษาไทเลยให้อยู่คู่กับลูกหลานตลอดไป

                โครงการรูปแบบการฟื้นฟูภาษาไทเลยเพื่อการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นของชุมชนบ้านก้างปลา ตำบลชัยพฤกษ์ อำเภอเมือง จังหวัดเลย” โดยมี คุณพัชรินทร์ ดวงศรี เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย ดำเนินการวิจัยในพื้นที่บ้านก้างปลาหมู่ที่ 3, 4, 8 และ9 ในตำบลชัยพฤกษ์ อำเภอเมือง จังหวัดเลย  ในการดำเนินการช่วงแรกเป็นการสนับสนุนการพูดภาษาไทเลย ด้วยการจัดรายการวิทยุของเด็กในชุมชนบ้านก้างปลา ช่วงสายใยท้องถิ่น เมื่อมีการออกอากาศไปทำให้เริ่มมีบุคคลสนใจ บ้างถามว่า “นี่ใช่เสียงของหนูรึเปล่า” จึงเริ่มทำให้เด็กในพื้นที่สนใจการพูดภาษาไทเลยมากขึ้น ในช่วงแรกนั้นมีเด็กที่เริ่มต้นทำรายการอยู่ด้วยกัน 4 คน ประกอบไปด้วย 1.) เด็กชายพิษณุ โสธรรมมงคล  นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ศึกษาอยู่ที่โรงเรียนบ้านก้างปลา 2. ) นางสาวจินตนา เบ้ามงคล   3. )  นางสาวปัณฑิตา สุริยะ 4. )  นางสาวอารยา บรรพศรี ทั้งสามคนนี้ ศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ในการจัดวิทยุนี้เริ่มจัดในวันที่ 29 มีนาคม 2554 จัดในช่วงสายใยไทเลย ออกอากาศในเครือข่ายกรมประชาสัมพันธ์ (สวท.เลย) คลื่น 95.25 ออกอากาศในช่วง 15.00-16.00 น. ซึ่งนำเสนอเป็นภาษาไทเลยตลอดทั้งรายการและเนื้อหาการนำเสนอเป็นการพูดคุยเกี่ยวกับประเพณีวัฒนธรรมของชาวเลยพร้อมประวัติของแต่ละอำเภอในจังหวัดเลย ซึ่งหาข้อมูลมาจากคนในท้องถิ่นหรือในชุมชนนั้นๆ เพื่อความถูกต้องของข้อมูลโดยเฉพาะข้อมูลประวัติในชุมชน  ดังเช่น

“...บ้านก้างปลา เป็นบ้านเก่าแก่ตั้งมาประมาณ 480 ปี ปรากฏหลักฐาน วัดเก่าแก่ในหมู่บ้าน คือ วัดศรีสัตตนาค ซึ่งวัดนี้มีกฎอยู่ว่าห้ามผู้หญิงเข้าไปในโบสถ์ ซึ่งในปัจจุบันก็ยังยึดถือปฏิบัติสืบต่อกันมาบ้านก้างปลาเป็นอีกหมู่บ้านหนึ่งในหลายหมู่บ้านที่ใช้ภาษาไทเลยเป็นภาษาถิ่นในการสื่อสารมาตั้งแต่บรรพบุรุษ...”

                การที่เยาวชนหันมาสนใจการจัดรายการวิทยุผ่านในช่วงสายใยไทเลยนี้ นับเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี  และการเผยแพร่ผ่านวิทยุกระจายเสียงที่ส่งเสียงผ่านไปยังพื้นที่ในวงกว้างนี้ ได้เป็นการสร้างค่านิยมอันดีและนำไปสู่การอนุรักษ์วัฒนธรรมภาษาไทเลย  เนื่องจากข้อมูลที่จะนำมาพูดในรายการต้องผ่านการคัดสรรจากชุมชน มีการค้นคว้าหาภูมิปัญญาดั้งเดิมอันนำไปสู่การรักษ์และหวงแหนต่อไป

                                                                                                  

                                                                                                                    นางสาวเอมมิกา ศรีกังวานใจ

                                                                                                                                                                    ผู้เขียน

ข้อมูลโครงการ : ท่านสามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
 
วันที่บันทึก : 9/1/2011