สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
รหัสโครงการที่เกี่ยวข้อง : RDG52S0023
อบต.ชลคราม เห็นความสำคัญของงานอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากร ร่วมหนุนเสริมกิจกรรมและบรรจุเข้าแผนพัฒนา 3 ปี

อบต.ชลคราม  เห็นความสำคัญของงานอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากร  ร่วมหนุนเสริมกิจกรรมและบรรจุเข้าแผนพัฒนา  3 ปี  (RDG52S0023) : การใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย  ด้านการจัดการทรัพยากร

 

 

เมื่อการพัฒนาด้านต่างๆ ที่เข้ามาในพื้นที่บ้านครามล่างหมู่ที่  2  ตำบลชลคราม  อำเภอดอนสัก  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  ส่งผลให้วิถีชีวิตการประกอบอาชีพของชุมชนที่เคยพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติจำต้องเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว  เพื่อตอบสนองต่อความสะดวกสบายและความต้องการใหม่ๆ  ที่เกิดขึ้นในครอบครัว   จากการทำนาข้าว และทำประมงเป็นอาชีพหลัก ก็เปลี่ยนเป็นทำนากุ้งเนื่องจากสามารถสร้างรายได้ให้กับผู้เลี้ยงได้เป็นอย่างดี  แต่การทำนากุ้งได้ผลดีอยู่แค่ช่วงระยะเวลาหนึ่ง  ก็เกิดโรคระบาดจนต้องเลิกเลี้ยง  เกิดภาวะขาดทุนมีหนี้สินจนต้องขายที่ดินเพื่อล้างหนี้   จึงหันหน้ากลับมาประกอบอาชีพประมงอีกครั้ง แต่ความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำก็ลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด  ประกอบกับมีการขุดลอกคลองครามตลอดสายในปี 2540 ทำให้สภาพแวดล้อมในพื้นที่เสื่อมโทรมลงมากกว่าเดิมจนแทบไม่สามารถประกอบอาชีพในคลองได้    หลังจากนั้นชาวบ้านเกิดการเรียนรู้และเห็นความสำคัญของทรัพยากรป่าชายเลนจึงได้รวมตัวกันเพื่อฟื้นฟูทรัพยากรตามกำลังศักยภาพที่มีของแต่ละคนและช่วยกันดูแลรักษามาโดยตลอด  แต่ก็ยังมีปัญหาอื่นๆ  เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง  ทั้งการปล่อยน้ำเสียจากการเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนา  ปัญหาการกว้านซื้อที่ดิน  ซึ่งสร้างความวิตกกังกลต่ออนาคตของชุมชนไม่น้อย  และยังไม่เห็นความตระหนักของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการเข้ามาแก้ปัญหาดังกล่าว

ในช่วงเวลาเดียวกันมีองค์กรพัฒนาเอกชน  คือ  สมาคมรักษ์ทะเลไทยและโครงการจัดการทรัพยากรธรรมชาติโดยองค์กรชุมชนภาคใต้  (กลุ่มสายรุ้ง)  เข้ามาในพื้นที่ได้สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับคนในชุมชนอย่างต่อเนื่องจนเกิด “กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการพัฒนาบ้านครามล่าง” ขึ้น หลังจากนั้น มีการประสานงานทีมวิจัยอ่าวบ้านดอนมาร่วมแลกเปลี่ยนในประเด็นการแก้ไขปัญหาโดยใช้กระบวนการวิจัย  มีการพัฒนาโจทย์ร่วมกับศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดสุราษฎร์ธานี  จนเกิดเป็นโครงการ “แนวทางการฟื้นฟูทรัพยากรป่าชายเลนและสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนบ้านครามล่าง  หมู่ที่ 2 ตำบลชลคราม  อำเภอดอนสัก  จังหวัดสุราษฎร์ธานี” ขึ้น ซึ่งมีนายสง่า  ทองศรี  เป็นหัวหน้าโครงการ  มีวัตถุประสงค์ เพื่อ ศึกษาแนวทางการฟื้นฟูลำคลองและทรัพยากรป่าชายเลน พื้นที่ทำมาหากินของชุมชนบ้านครามล่าง  และ เพื่อศึกษารูปแบบการปฏิบัติงานและฝึกทักษะในการเฝ้าระวังพื้นที่ป่าและเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ

จากการทำงานที่ผ่านมา  ทีมวิจัยได้ประสานงานกับ อบต.ชลคราม ซึ่งรับผิดชอบโดยตรงต่อพื้นที่  ให้เข้ามาร่วมเรียนรู้และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง  มีการปลูกป่า  ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ  กำหนดกฎกติกาในการใช้ประโยชน์จากพื้นที่ร่วมกัน  และมีการเฝ้าระวังพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เมื่อเกิดปัญหาก็จะหารือร่วมกับผู้ที่เกี่ยวข้องเข้ามาแก้ไขร่วมกัน ทำให้ทรัพยากรเริ่มฟื้นตัว  มีความหลากหลายของระบบนิเวศมากขึ้น  และ  ภูมิทัศน์ในพื้นที่สวยงามขึ้น  ซึ่งจะเห็นว่าที่ผ่านมา อบต.ชลคราม ได้ให้ความสนใจอย่างดี ในการร่วมเรียนรู้เกี่ยวกับกิจกรรมต่างๆ  และปฏิบัติงานร่วมกับทีมวิจัย  รวมถึงสนับสนุนเรือลาดตระเวนในกิจกรรมเฝ้าระวังของทีมวิจัย  ซึ่งสื่อถึงความตระหนัก  และให้ความสำคัญกับกิจกรรมเชิงอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรของอบต.  จนเกิดการร่วมคิดร่วมพัฒนาในการบรรจุกิจกรรมด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากร ไว้ในแผนพัฒนา 3 ปีของ อบต. คือตั้งแต่ ปี 2552 - 2554  เพื่อผลักดันให้เกิดการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรในพื้นที่อย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรมมากขึ้น  โดยมีทีมวิจัยและชุมชนเป็นแกนหลักในการทำงานร่วมกัน  ซึ่งที่ผ่านมามีการสนับสนุน  ในด้านต่างๆ  เช่น  สนับสนุนเรือในการเฝ้าระวังเครื่องมือประมงทำลายล้าง การลงสำรวจพื้นที่เพื่อทำเขตอนุรักษ์  ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ  การสอดส่องดูแลเรื่องการตัดไม้ทำลายป่าชายเลน  และร่วมสร้างกติกาในการใช้ประโยชน์จากพื้นที่ร่วมกัน  ฯลฯ

   

โดย...นางสาวมลฑา  ศรีทองสุข

ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดสุราษฎร์ธานี

 

ข้อมูลโครงการ : ท่านสามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
 
วันที่บันทึก : 3/21/2014