สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
รหัสโครงการที่เกี่ยวข้อง : RDC54M0001
ปริญญาใบแรกของชุมชนแพรกหนามแดง...ความสำเร็จของงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น

ปริญญาใบแรกของชุมชนแพรกหนามแดง...ความสำเร็จของงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น (RDC54M0001)
การใช้ประโยชน์เชิงวิชาการ ด้านสังคม

ศูนย์ ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดสมุทรสงคราม ได้เริ่มดำเนินงานภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น ใน พ.ศ. 2546 โดยทางศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดสมุทรสงคราม มีภารกิจในการติดตามและหนุนเสริมโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นพร้อมกับการพัฒนา กลไกการทำงานและคนทำงานในการทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในโครงการต่างๆ บทบาทพี่เลี้ยงนักวิจัยผ่านการจัดทำแผนที่ทางสังคมและการพัฒนาโครงการวิจัย เพื่อท้องถิ่นโครงการใหม่ๆเพิ่มขึ้นในพื้นที่จังหวัดสมุทรสงครามและจังหวัด ประจวบคีรีขันธ์ ราชบุรี กาญจนบุรี เพชรบุรี สิงห์บุรีและพระนครศรีอยุธยาในประเด็นการศึกษา ประเด็นทรัพยากรธรรมชาติ ประเด็นสวัสดิการและสุขภาวะ มีการบูรณาการการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในระดับพื้นที่และระดับนโยบาย จนเกิดแหล่งศึกษาเรียนรู้ดูงานในประเด็นดังกล่าว และยกระดับองค์ความรู้ในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยนอกจากนี้ยังมีการพัฒนาโจทย์วิจัยที่ต่อยอดจากฐานงานวิจัยเดิมในพื้นที่ อย่างต่อเนื่อง

ชุมชนแพรกหนามแดงได้เริ่มทำงานวิจัยเพื่อท้อง ถิ่น มาตั้งแต่ปี 2545 ผ่านโครงการรูปแบบการจัดการน้ำในลำคลองในตำบลแพรกหนามแดง ผ่านกระบวนการงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น ทำให้คนในชุมชนเปิดใจรับฟังปัญหาซึ่งกันและกัน และหันหน้าเข้ามาร่วมมือกันแก้ไขปัญหา สร้างการมีส่วนร่วมของคนทั้งน้ำจืดและน้ำเค็ม เกิดการคลี่คลายความขัดแย้งในชุมชนได้เป็นผลสำเร็จ จนได้รับผลงานวิจัยเด่นจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ในปี 2546

และ ในปี 2550 ได้ดำเนินการต่อยอดจากงานวิจัยเดิม คือ โครงการศึกษากระบวนการจัดสวัสดิการที่สอดคล้องกับการดำรงชีวิตของชุมชนตำบล แพรกหนามแดง โดยจากการดำเนินการของชุมชนแพรกหนามแดงนี้  คณะกรรมการกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ สวัสดิการชุมชนตำบลแพรกหนามแดง และสมาชิกได้เข้าร่วมเวทีกระบวนการจัดสวัสดิการที่สอดคล้องกับชุมชน ทำให้คนในชุมชนเริ่มพัฒนาเป็นวิทยากรกระบวนการในการทำเวที เอาข้อมูลความรู้ของชาวบ้านในแต่ละคนมาคุยกัน แลกเปลี่ยนความคิด จนเกิดความคิดร่วมที่คนในชุมชนตกผลึก เกิดสวัสดิการในรูปแบบต่างๆ เช่น การดูแลแม่น้ำลำคลองก็มีสวัสดิการจากธรรมชาติ กุ้ง ปู ปลา(ลำคลองกินได้)หรือร่วมกันปลูกต้นไม้ที่กินได้ริมถนนในชุมชน เช่น มะรุม มะขาม สะเดา ขี้เหล็กฯลฯ (ถนนกินได้) คนในชุมชนก็บอกว่า สิ่งเหล่านี้ก็เป็นสวัสดิการเหมือนกัน ร่วมกันทำงานพัฒนาท้องถิ่นผ่านการศึกษาข้อมูลสวัสดิการของชุมชน เกิดรูปธรรมงานพัฒนาที่เกิดประโยชน์แก่คนทั้งน้ำจืด – น้ำเค็มและหน่วยงานในพื้นที่

จากการหนุนเสริมและกระบวนการทำ งานของพี่ เลี้ยงทำให้ทั้ง 2 โครงการอย่างต่อเนื่องทำให้มีนักศึกษาจากมหาวิทยาลัย รัฐ – เอกชน หน่วยงานในประเทศต่างประเทศและแกนนำชุมชนจากที่ต่างๆ เข้ามาศึกษาเรียนรู้กระบวนการทำงานของชุมชนแพรกหนามแดงที่เกิดผลสำเร็จใน ระดับชุมชนจนถึงระดับนโยบาย อีกทั้งยังได้รับการยอมรับโดยการนำผลงานวิจัยและบทเรียนการทำงานไปเผยแพร่ ผ่านสื่อต่าง ๆ เช่น วีดีทัศน์ สารคดี วารสารต่างๆ โดยเฉพาะผลงานวิจัยได้รับการตีพิมพ์ เผยแพร่แก่ประชาชนทั่วประเทศ ทำให้มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง จังหวัดราชบุรี คณะครุศาสตร์ สาขาวิจัยและประเมินผลการศึกษาโดยสภามหาวิทยาลัยฯ เห็นความสำคัญของแนวคิดและกระบวนการทำงานของชาวบ้านชุมชนแพรกหนามแดง จึงเสนอชื่อคุณปัญญา โตกทอง เป็นตัวแทนของชุมชนเข้ารับปริญญามหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2554 ที่ผ่านมา ณ สวนอัมพร ถือว่าเป็นความสำเร็จของการใช้กระบวนการงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในการเสริม สร้างความเข้มแข็งของชุมชนและสร้างการยอมรับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในแวดวง วิชาการและสถาบันการศึกษาของประเทศ...

สุทธิลักษณ์ โตกทอง
ผู้เขียน

ข้อมูลโครงการ : ท่านสามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
 
วันที่บันทึก : 2/24/2015