สื่องานวิจัยเพื่อท้องถิ่น หนังสือ จดหมายข่าวงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น สื่อ Multimedia Gallery รบบรวมรูปภาพ Gallery รบบรวมรูปภาพ
 
     

 
 
 

ปีที่ 15 ฉบับที่ 6
พ.ย - ธ.ค 2557


เวทีฟอรั่ม การอ่านยโสธร
เวทีเปลี่ยนความคิด สร้างอิสระแห่งการเรียนรู้ : สตูล
บทเรียนความสำเร็จ : กลไกเครือข่ายยุติธรรมชุมชนสู่สังคมเป็นสุข
 
ห้องสมุดงานวิจัย สกว.
ฐานข้อมูลนักวิชาการประเทศไทย
 
ท่องเที่ยววิถีไทย
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนครศรีธรรมราช
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นนราธิวาส
การท่องเที่ยวโดยชุมชน
งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภาคอีสาน
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจ.สมุทรสงคราม
 
 




 

 
รหัสโครงการที่เกี่ยวข้อง : RDG52S0023
ทีมวิจัยบ้านครามล่างขยายการเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากร สู่โรงเรียนในพื้นที่

ชุมชนบ้านครามล่าง  หมู่ที่  2  ตำบลชลคราม  อำเภอดอนสัก  จังหวัดสุราษฎร์ธานี   เป็นชุมชนที่มีการเปลี่ยนแปลงจากการพัฒนาด้านต่างๆ  มาอย่างต่อเนื่อง  โดยเฉพาะในช่วงที่มีการทำนากุ้งในพื้นที่  ทำให้ทรัพยากรป่าชายเลนหายไปอย่างรวดเร็ว  ชุมชนเปลี่ยนการประกอบอาชีพจากนาข้าว และทำประมงชายฝั่ง เป็นนากุ้งมาก ในช่วงแรกสามารถสร้างรายได้ให้กับผู้เลี้ยงเป็นอย่างดี แต่เลี้ยงได้แค่ช่วงหนึ่งก็ประสบปัญหากุ้งเป็นโรคเกิดภาวะขาดทุนจนต้องเลิกเลี้ยง บางรายต้องขายที่ดินให้กับนายทุนเพื่อล้างหนี้ และหันหน้าเข้าหาอาชีพประมงอีกครั้ง ซึ่งสิ่งที่พบคือความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

 จากเหตุการณ์ที่ผ่านมาชาวบ้านเกิดการเรียนรู้และเห็นความสำคัญของทรัพยากรป่าชายเลนจึงได้รวมตัวกันเพื่อฟื้นฟูทรัพยากรตามกำลังศักยภาพที่มีของแต่ละคนและช่วยกันดูแลรักษามาโดยตลอด  แต่ก็ยังมีปัญหาอื่นๆ  เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง  ทั้งการปล่อยน้ำเสียจากการเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนา  ปัญหาการกว้านซื้อที่ดิน  ซึ่งสร้างความวิตกกังกลต่ออนาคตของชุมชนไม่น้อย 

ปี 2551 โครงการ  “แนวทางการฟื้นฟูทรัพยากรป่าชายเลนและสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนบ้านครามล่าง  หมู่ที่ 2 ตำบลชลคราม  อำเภอดอนสัก  จังหวัดสุราษฎร์ธานี”  ซึ่งมีนายสง่า  ทองศรี  เป็นหัวหน้าโครงการ  ได้เกิดขึ้นท่ามกลางสภาพปัญหาดังกล่าว  โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อ ศึกษาแนวทางการฟื้นฟูลำคลองและทรัพยากรป่าชายเลนพื้นที่ทำมาหากินของชุมชนบ้านครามล่าง  และ เพื่อศึกษารูปแบบการปฏิบัติงานและฝึกทักษะในการเฝ้าระวังพื้นที่ป่าและเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ

จากการทำกิจกรรมที่ผ่านมา ทีมวิจัยได้เก็บข้อมูลทั่วไปของชุมชน   ฟื้นฟูทรัพยากรป่าชายเลน  ฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำ  การประกาศเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ  และการเฝ้าระวังเครื่องมือประมงทำลายล้าง  ฯลฯ  ส่งผลให้ทรัพยากรในพื้นที่อุดมสมบูรณ์ขึ้น  เกิดความร่วมมือของชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่ในการแก้ไขปัญหามากขึ้น  ทั้งนี้  ทีมวิจัยเล็งเห็นว่าที่ผ่านมาน้อยครั้งที่เด็กจะได้มีโอกาสเข้ามามีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมด้านการฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรร่วมกับผู้ใหญ่  จึงได้ประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้เยาวชนในพื้นที่เข้ามาร่วมในการทำกิจกรรมต่างๆ กับทีมวิจัย  เช่น การปลูกต้นไม้  การปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ   และการทำอีเอ็มบอลบำบัดน้ำเสีย  ฯลฯ  และได้สอดแทรกเรื่องราวการเปลี่ยนแปลงของทรัพยากรในพื้นที่ให้เด็กๆ  ได้รับทราบ  ทั้งนี้เพื่อสร้างความตระหนักถึงผลดี-ผลเสีย  ของความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น  โดยหวังว่าเด็กและเยาวชนในพื้นที่จะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีสำนึกร่วมในการดูแลรักษาทรัพยากรให้คงอยู่คู่กับชุมชนต่อไป  ซึ่งการทำกิจกรรมที่ผ่านมาได้รับความสนใจ และได้ความร่วมมือเป็นอย่างดี  จากคณะครู นักเรียนโรงเรียนวัดชลคราม  และโรงเรียนวัดสิงขร  ในการเข้ามาทำกิจกรรมร่วมกับทีมวิจัยอย่างสม่ำเสมอ  พื้นที่ทำกิจกรรมของทีมวิจัยกลายเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ที่ดีสำหรับเด็กและเยาวชน  ซึ่งการทำกิจกรรมที่ผ่านมานั้น  นอกจากช่วยเสริมสร้างความอุดมสมบูรณ์ให้กับทรัพยากรแล้ว  ยังสังเกตเห็นได้ชัดว่าการทำกิจกรรมร่วมกันได้สร้างความสุขให้กับเยาวชน  ทำให้เยาวชนได้เรียนรู้ไปพร้อมๆ กับการปฏิบัติงานจริงในพื้นที่  


นางสาวมลฑา  ศรีทองสุข
ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ข้อมูลโครงการ : ท่านสามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
 
วันที่บันทึก : 2/26/2015